Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, yüksek dağların ardında, geniş ovaların kıyısında güzel bir ülke varmış. Bu ülkenin ortasında, beyaz taşlardan yapılmış büyük bir saray yükselirmiş. Sarayın arkasında ise dört mevsim çiçek açan, rengârenk kuşların yuva kurduğu, mis kokulu bir bahçe bulunurmuş.
Bu bahçenin ünü uzak ülkelere kadar yayılmış. İlkbaharda laleler, yazın güller, sonbaharda kasımpatılar açarmış. Kış geldiğinde bile bazı küçük çiçekler taşların arasından başlarını çıkarırmış. Bahçenin ortasında berrak sular akan bir çeşme, çevresinde de gölge veren yaşlı ağaçlar varmış.
Ülkenin kralı, bahçesini çok severmiş. Fakat kralın pek kötü bir huyu varmış: Kimsenin fikrini dinlemezmiş. Ona göre en doğru düşünce her zaman kendi düşüncesiymiş.
Bir gün bahçıvanlar huzuruna çıkmış. Baş bahçıvan, “Hünkârım, güllerin bulunduğu bölüme biraz daha su vermeliyiz. Toprak çok kurudu.” demiş. Kral hemen kaşlarını çatmış. “Ben bu bahçeyi yıllardır görüyorum. Ne kadar su gerektiğini sizden iyi bilirim. Her yere aynı miktarda su verilecek!” diye buyurmuş.
Bahçıvanlar bir şey söyleyemeden geri dönmüşler.
Birkaç gün sonra sarayın önüne köylüler gelmiş. Köylülerden biri, “Hünkârım, dağdan gelen suyun yolu değişti. Tarlalarımıza yeterince su ulaşmıyor. Küçük bir kanal açmamıza izin verirseniz hem tarlalar hem sarayın bahçesi daha çok suya kavuşur.” demiş. Kral elini kaldırıp onun sözünü kesmiş. “Ben kararımı verdim. Yeni kanal istemiyorum. Her şey eskisi gibi kalacak!” demiş.
Köylüler üzülerek saraydan ayrılmış.
Günler geçmiş. Önce bahçenin en narin çiçekleri başlarını eğmiş. Sonra güllerin yaprakları kurumaya başlamış. Çeşmenin suyu incelmiş, kuşların sesi azalmış. Kral bunları görünce çok öfkelenmiş.
“Bahçıvanlar görevlerini yapmıyor!” diye bağırmış.
Bahçıvanlar korkarak huzuruna çıkmış. İçlerinden biri cesaretini toplayıp, “Hünkârım, elimizden geleni yapıyoruz. Fakat toprak bize bir şey anlatıyor. Her çiçeğin ihtiyacı aynı değil.” demiş.
Kral yine dinlemek istememiş. “Çiçek konuşmaz! Toprağın da dili yoktur!” diyerek bahçıvanı susturmuş.
O gece sert bir rüzgâr çıkmış. Sabah olduğunda sarayın bahçesi tanınmaz hâle gelmiş. Güllerin çoğu solmuş, laleler boyunlarını bükmüş, küçük çeşme ise tamamen susmuş. Eskiden dallarda şarkı söyleyen kuşlardan eser kalmamış.
Kral bahçeye çıkıp uzun uzun çevresine bakmış. İlk kez öfkelenmek yerine üzülmüş.
Bahçenin en uzak köşesinde, taşların arasında küçücük bir papatyanın hâlâ ayakta olduğunu görmüş. Yanında çalışan yaşlı bahçıvan toprağı dikkatlice gevşetiyormuş.
Kral, “Neden yalnızca bu çiçek solmadı?” diye sormuş.
Bahçıvan, “Çünkü onu dikkatle gözledim. Ne zaman su istediğini, ne zaman gölgeye ihtiyaç duyduğunu anlamaya çalıştım.” demiş.
Kral şaşırmış. “Bir çiçeği anlamak mümkün mü?” diye sormuş.
Bahçıvan gülümsemiş. “Konuşmasa bile mümkündür, hünkârım. Yapraklarına, toprağına, duruşuna bakarsanız size ihtiyacını anlatır. İnsanlar da böyledir. Onları anlamak için önce dinlemek gerekir.” demiş.
Kral bu sözleri duyunca sessizleşmiş. O güne kadar herkesin kendisini dinlediğini, fakat kendisinin hiç kimseyi gerçekten dinlemediğini fark etmiş.
Ertesi sabah sarayın kapılarını açtırmış. Bahçıvanları, köylüleri, ustaları ve ülkenin ileri gelenlerini büyük salona çağırmış. Herkes kralın yine emir vereceğini düşünüyormuş. Fakat kral bu kez tahtına oturmamış. Onların karşısında durmuş.
“Bahçemiz soldu. Çünkü yalnızca kendi düşüncelerime güvendim. Şimdi sizden ne yapmamız gerektiğini duymak istiyorum.” demiş.
Salonda derin bir sessizlik olmuş. Kimse kralın böyle konuşmasına alışık değilmiş.
Bir bahçıvan, “Güllere daha fazla su vermeliyiz.” demiş. Bir köylü, “Dağdan gelen su için yeni bir kanal açabiliriz.” diye eklemiş. Bir usta, “Çeşmenin taşlarının arasında çatlak var. Onu onarırsak su boşa akmaz.” demiş. Başka biri de, “Bahçenin bazı yerlerine gölge yapan ağaçlar dikmeliyiz.” demiş.
Kral bu kez kimsenin sözünü kesmemiş. Herkesi sonuna kadar dinlemiş. Sonra, “Öyleyse hep birlikte başlayalım.” demiş.
Günlerce çalışmışlar. Köylüler yeni kanalı açmış, ustalar çeşmeyi onarmış, bahçıvanlar her çiçeğin ihtiyacına göre toprağı düzenlemiş. Kral da her sabah bahçeye çıkıp yapılan işleri izlemiş. Bir şey sormak istediğinde emir vermek yerine, “Sizce nasıl yapmalıyız?” demeyi öğrenmiş.
Bir süre sonra küçük papatyanın yanından yeni filizler çıkmış. Ardından güller yeniden tomurcuklanmış. Laleler doğrulmuş, çeşmeden berrak sular akmaya başlamış. Kuşlar da birer ikişer geri dönmüş.
Bahar geldiğinde bahçe eskisinden bile güzel olmuş.
Fakat asıl değişen bahçe değil, kralmış. Artık ülkenin insanları saraya geldiklerinde sözlerinin dinleneceğini biliyorlarmış. Kral her söyleneni yapmak zorunda olmadığını, ama karar vermeden önce başkalarını dinlemenin kendisini daha iyi bir yönetici yaptığını anlamış.
Bir gün yaşlı bahçıvan, kralı açmış güllerin arasında yürürken görmüş ve, “Hünkârım, bahçemizin taş kalbi sonunda yumuşadı.” demiş.
Kral gülümsemiş. “Bahçenin değil, benim kalbim taşmış. Onu da sizlerin sözleri yumuşattı.” demiş.
O günden sonra ülkede şöyle bir söz söylenir olmuş: Bir insan ne kadar güçlü olursa olsun, yalnızca kendi sesini duyarsa dünyayı eksik görür. Çünkü bazen bir çiçeğin neye ihtiyacı olduğunu anlamak için bile eğilip dikkatle bakmak; bir insanı anlamak içinse durup gerçekten dinlemek gerekir.
Gökten üç elma düşmüş: Biri anlatanın, biri dinleyenin, biri de başkalarının düşüncelerine değer verenlerin başına.
